بررسی جامع نرم‌افزار GX Works2 و تفاوت پروژه‌های Simple و Structured در PLCهای میتسوبیشی

مقدمه

نرم‌افزار GX Works2 یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین ابزارهای برنامه‌نویسی PLCهای شرکت میتسوبیشی (Mitsubishi Electric) است که در صنایع مختلف از خطوط تولید گرفته تا سیستم‌های اتوماسیون پیچیده مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نرم‌افزار با پشتیبانی از متدهای مختلف برنامه‌نویسی و زبان‌های گرافیکی و متنی، انعطاف‌پذیری بالایی را برای مهندسان اتوماسیون صنعتی فراهم می‌کند.

یکی از ویژگی‌های مهم GX Works2، امکان تعریف دو نوع پروژه با رویکردهای متفاوت است:

• پروژه ساده (Simple Project)

• پروژه ساختاریافته (Structured Project)

انتخاب صحیح بین این دو نوع پروژه، تأثیر مستقیمی بر ساختار برنامه، زبان‌های قابل استفاده، قابلیت نگهداری و حتی سازگاری با سخت‌افزار PLC خواهد داشت.

GX Works2 چیست؟

GX Works2 نرم‌افزار رسمی شرکت میتسوبیشی برای طراحی، برنامه‌نویسی، شبیه‌سازی و عیب‌یابی PLCهای این شرکت است. این نرم‌افزار جایگزین نسل قدیمی‌تر GX Developer شده و امکانات پیشرفته‌تری مانند برنامه‌نویسی ساختاریافته، پشتیبانی از بلوک‌های تابع و زبان‌های سطح بالا را ارائه می‌دهد.

ویژگی‌های کلیدی GX Works2

• پشتیبانی از چندین زبان برنامه‌نویسی PLC

• امکان طراحی پروژه‌های ساده و ساختاریافته

• مناسب برای پروژه‌های کوچک تا سیستم‌های صنعتی پیچیده

• سازگار با سری‌های مختلف PLC میتسوبیشی از جمله FX و Q

معرفی پروژه Simple Project در GX Works2

پروژه ساده چیست؟

Simple Project رویکردی سنتی در برنامه‌نویسی PLC دارد و ساختار آن شباهت زیادی به نرم‌افزار GX Developer دارد. در این نوع پروژه، برنامه‌ها به صورت ترتیبی (Sequence Program) نوشته می‌شوند و منطق کنترلی معمولاً به شکل خطی توسعه می‌یابد.

مزایای پروژه ساده

• یادگیری آسان برای کاربران قدیمی GX Developer

• مناسب برای پروژه‌های کوچک و ساده

• سرعت بالا در پیاده‌سازی منطق‌های ساده

محدودیت‌های پروژه ساده

• عدم پشتیبانی از ساختار ماژولار پیشرفته

• خوانایی کمتر در پروژه‌های بزرگ

• عدم پشتیبانی از زبان Structured Text در FXCPU

معرفی پروژه Structured Project در GX Works2

پروژه ساختاریافته چیست؟

در Structured Project، برنامه‌نویسی به صورت ماژولار و ساختاریافته انجام می‌شود. منطق کنترلی به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم شده و هر بخش می‌تواند به‌صورت مستقل طراحی، تست و در پروژه‌های دیگر استفاده شود.

این رویکرد باعث افزایش خوانایی، نگهداری آسان‌تر و توسعه‌پذیری بالاتر برنامه می‌شود.

مزایای پروژه ساختاریافته

• قابلیت استفاده مجدد از کدها (Reusable Code)

• مناسب برای سیستم‌های بزرگ و پیچیده

• سازماندهی بهتر توابع و وظایف کنترلی

• پشتیبانی از زبان اختصاصی Structured Ladder/FBD

مقایسه زبان‌های برنامه‌نویسی در GX Works2

GX Works2 از چندین زبان برنامه‌نویسی پشتیبانی می‌کند که انتخاب آن‌ها به نوع پروژه و سخت‌افزار PLC بستگی دارد.

زبان‌های مشترک

در هر دو نوع پروژه Simple و Structured، زبان‌های زیر قابل استفاده هستند

• Ladder Diagram

• SFC (Sequential Function Chart)

• Structured Text (ST) (با محدودیت سخت‌افزاری)

زبان اختصاصی پروژه ساختاریافته

در پروژه‌های ساختاریافته، زبان Structured Ladder/FBD در دسترس است. این زبان ترکیبی از:

• منطق رله‌ای

• بلوک‌های تابع (Function Blocks)

• اتصال گرافیکی توابع

می‌باشد و برای درک بصری منطق‌های پیچیده بسیار مناسب است.

ب نوع پروژه، محدودیت‌های سخت‌افزاری FXCPU است.

محدودیت‌ها در پروژه Simple

• FXCPU از زبان Structured Text (ST) پشتیبانی نمی‌کند

محدودیت‌ها در پروژه Structured

• FXCPU از زبان‌های Ladder و SFC پشتیبانی نمی‌کند

بنابراین، قبل از انتخاب نوع پروژه، بررسی مدل PLC و قابلیت‌های آن کاملاً ضروری است.

بررسی زبان Structured Text (ST) در GX Works2

Structured Text چیست؟

Structured Text (ST) یک زبان متنی سطح بالا برای برنامه‌نویسی PLC است که ساختاری شبیه زبان‌های برنامه‌نویسی مانند C دارد. این زبان برای پیاده‌سازی منطق‌های پیچیده ریاضی و شرطی بسیار قدرتمند است.

مزایای زبان ST

• خوانایی بالا در منطق‌های پیچیده

• پشتیبانی از شرط‌ها (IF / CASE)

• پشتیبانی از حلقه‌ها (FOR / WHILE)

• کاهش حجم کد نسبت به Ladder

• مناسب برای محاسبات و الگوریتم‌ها

•  

تمثیل ساده

اگر Ladder را مانند نقشه سیم‌کشی صنعتی بدانیم،
Structured Text مانند نوشتن یک دستورالعمل منطقی و مرحله‌به‌مرحله است.

مقایسه نهایی پروژه Simple و Structured

نتیجه‌گیری

انتخاب بین Simple Project و Structured Project در GX Works2 کاملاً به:

• نوع پروژه

• اندازه سیستم

• مدل PLC

• سطح مهارت برنامه‌نویس

بستگی دارد.

برای پروژه‌های کوچک و سریع، پروژه ساده گزینه مناسبی است؛ اما در سیستم‌های صنعتی بزرگ، پروژه ساختاریافته به دلیل خوانایی بالا، توسعه‌پذیری و قابلیت استفاده مجدد، انتخاب حرفه‌ای‌تری محسوب می‌شود.

لینک فیلم آموزشی در آپارت

https://aparat.com/v/vvkb2zn